lemy90s

Một ngày bạn uống bao nhiêu ngụm nước bằng ống hút? Liệu mỗi lần mím môi vài giây đó có đủ để khiến gương mặt bạn trở nên già nua đi? Nghe có vẻ kỳ cục, nhưng đây đang bắt đầu trở thành nỗi lo sợ của không ít phụ nữ ngay sau khi xuất hiện thông tin rằng việc sử dụng ống hút thường xuyên có thể gây hình thành nếp nhăn quanh miệng. Một số hình ảnh người nổi tiếng cũng thường uống ống hút lệch một bên cũng ngầm khẳng định giả thuyết này. Nhiều người bắt đầu thay đổi thói quen sử dụng ống hút lệch để vừa để giảm nếp nhăn và giữ son môi không bị trôi. Nhưng có vẻ việc sử dụng ống hút lệch lại dính tới một từ khóa khác nhạy cảm hơn với phái đẹp đó là “bị lệch mặt”, thế nên không lâu sau, thị trường nhanh chóng tung ra một “giải pháp” được gọi là ống hút chống nhăn, được quảng bá là giúp bạn uống nước mà không cần hút lệch, cũng không lo tạo nếp nhăn quanh môi. 

Vấn đề là mối liên hệ giữa việc dùng ống hút và nếp nhăn vốn đã thiếu cơ sở rõ ràng, thì công dụng của chiếc ống hút chống nhăn lại càng vô nghĩa hơn. Việc một sản phẩm gần như vô dụng vẫn được thị trường chào đón, thậm chí còn tiêu thụ tốt, đặt ra nhiều câu hỏi quan trọng: Ai đang định nghĩa nhu cầu làm đẹp của phụ nữ? Và vì sao những nỗi sợ bị thổi phồng lại dễ dàng trở thành công cụ để tạo ra sản phẩm và sinh lợi?

Nếp nhăn quanh miệng có thật sự đáng lo đến mức cần đổi hành vi sử dụng ống hút?

Theo thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Thị Quý, Phòng khám Da – thẩm mỹ y học cổ truyền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3 chia sẻ trên Thanh Niên, hút ống hút là một hành động phức tạp, liên quan đến sự phối hợp của nhiều cơ trên khuôn mặt, gồm các nhóm cơ chính:

“Khi hút ống hút, cơ vòng miệng co lại để khép môi, tạo áp lực âm. Đồng thời, cơ má hoạt động để giảm không khí trong khoang miệng, tạo lực hút. Các cơ khác như cơ gò má và cơ nâng môi trên giữ ống hút cố định. Cơ hàm và cơ thái dương đảm bảo vị trí hàm ổn định.

Nói về tác dụng của cách “hút lệch”, bác sĩ Quý cho biết: “Không có bằng chứng khoa học chứng minh rằng hút ống hút lệch, không chu miệng sẽ giúp ngăn ngừa lão hóa vùng miệng và má. Những lời đồn này có thể xuất phát từ quan niệm rằng việc sử dụng cơ miệng quá mức (như chu miệng mạnh) có thể tạo nếp nhăn quanh miệng (smoker’s line). Tuy nhiên, việc hút ống hút, dù theo cách nào, chỉ tác động rất nhỏ đến cơ mặt và không đủ để tạo sự khác biệt rõ rệt về lão hóa”.

Theo bác sĩ da liễu Lily Talakoub đã trả lời trên Tạp chí Allure, các bệnh nhân sử dụng ống hút thường xuyên từ 5 đến 15 năm có thể xuất hiện các đường nhăn do chuyển động lặp đi lặp lại của cơ miệng. Tuy nhiên, bà cũng khẳng định đây chỉ là một yếu tố rất nhỏ trong hàng loạt nguyên nhân gây lão hóa. Các yếu tố đáng lo ngại hơn nhiều là hút thuốc lá, phơi nắng cường độ cao, mất nước, di truyền, cấu trúc giải phẫu vùng hàm và thậm chí là tư thế ngủ. Những yếu tố này tác động mỗi ngày, suốt nhiều giờ liên tục trong khi việc dùng ống hút thường chỉ kéo dài vài giây mỗi lần. Thực tế là nếu muốn tạo nếp nhăn từ hành vi uống nước, bạn sẽ phải hút bằng ống ít nhất 8 tiếng mỗi ngày trong suốt cả thập kỷ. Điều đó cho thấy nỗi lo về “nếp nhăn vì ống hút” không chỉ bị phóng đại, mà còn dễ bị khai thác thành công cụ tiếp thị.

Vậy tại sao một sản phầm gần như không có công dụng vẫn có thể được bán ra thị trường?

Câu trả lời nằm ở khả năng định hướng tiêu dùng bằng cảm xúc. Nỗi sợ lão hóa, sợ xấu, sợ bị bỏ lại chính là mảnh đất màu mỡ để tạo ra “nhu cầu giả”. Khi nỗi lo được định danh như “nếp nhăn do hút ống hút” thị trường chỉ cần bước tiếp theo là tung ra một “giải pháp”, đó là cách chiếc ống hút chống nhăn ra đời với hình dáng uốn cong để “giữ dáng môi”.

Vấn đề không chỉ là ống hút mà là cách phụ nữ bị nhắm tới trong chủ nghĩa tiêu dùng. 

Chúng ta đang nói đến một thị trường làm đẹp vốn đã quá tải với những sản phẩm được tạo ra để “chữa” những khiếm khuyết mà phụ nữ thậm chí họ còn chưa từng nghĩ đến, cho đến khi họ được nhắc nhở “cần sửa chữa” để đẹp hơn, tự tin hơn hoặc được yêu. Hãy nhìn vào danh sách những món đồ tương tự: kem làm hồng vùng kín, kẹp nâng mũi, đai đeo mặt tạo mặt V-line, tinh dầu nở ngực, miếng dán tan mỡ, khẩu trang nâng cơ mặt khi ngủ, lược laser mọc tóc… Liệu phụ nữ có thực sự cần những món đồ này, hay thị trường đã khiến họ nghĩ rằng mình cần?

Câu chuyện không kết thúc ở những món làm đẹp không thực sự hiệu quả mà nó còn đặt ra câu hỏi lớn hơn: Vì sao phụ nữ luôn là nhóm đối tượng bị gợi tạo nhu cầu? Vì sao cơ thể họ từ da mặt, nếp nhăn, dáng mũi đến vùng kín luôn được thị trường định nghĩa là “cần cải thiện”.

Bởi vì, phụ nữ khác với nam giới, từ lâu đã luôn bị gắn giá trị bản thân với vẻ ngoài. Bởi vì trong suốt lịch sử, xã hội định nghĩa phụ nữ như một “đối tượng để nhìn”, thay vì một chủ thể độc lập. Văn hóa thị giác, truyền thông đại chúng và quảng cáo đã định hình cơ thể phụ nữ như một món hàng có thể đánh giá, so sánh và hoàn thiện. Khi cái đẹp trở thành giá trị “gắn liền với nữ tính”, thì phụ nữ càng dễ bị dẫn dụ vào một hành trình làm đẹp không hồi kết để đáp ứng tiêu chuẩn mà thị trường dựng lên. 

Ngày nay, phụ nữ vẫn bị đặt dưới ánh đèn soi xét trong công việc, trong đời sống, trong các mối quan hệ. Thế nhưng, khi phụ nữ ngày càng có khả năng thu hẹp khoảng cách học thức, sự nghiệp, địa vị xã hội để chạm gần hơn tới sự bình đẳng, thì thước đo ngoại hình trở thành con đường duy nhất và dễ kiểm soát nhất. Vì vậy, những chuẩn mực sắc đẹp sẽ còn biến đổi để thị trường giữ quyền chi phối, còn phụ nữ sẽ phải tiếp tục bị đặt trong tâm thế “phải sửa chữa chính mình” để được công nhận.

Lời kết

Làm đẹp không sai và cũng không ai phủ nhận nhu cầu làm đẹp của phụ nữ.  Nhưng khi nhu cầu ấy không xuất phát từ bản thân, mà được nhào nặn từ nỗi bất an được gieo rắc mỗi ngày thì đó không còn là làm đẹp, mà là một vòng luẩn quẩn của tiêu dùng dựa trên sự mặc cảm. Bạn nên hiểu rằng nếp nhăn quanh miệng hoặc bất cứ vị trí nào cũng là một phần của quá trình lão hoá tự nhiên, và điều đó không chỉ xảy ra với phụ nữ. Nếu bạn vẫn không tự tin với nó hãy cân nhắc tới việc tập cơ hàm hoặc sử dụng các liệu pháp y khoa đã được chứng minh hiệu quả. Đừng trở thành miếng mồi ngon cho những chiêu trò vô bổ. 

Khi thị trường biến sự nghi ngờ bản thân thành công cụ sinh lời, khi sản phẩm được tạo ra không để phục vụ nhu cầu thực mà để định nghĩa lại cơ thể phụ nữ như một “dự án chưa hoàn thành”, thì đã đến lúc chúng ta cần đặt lại những câu hỏi không chỉ về ống hút chống nhăn, mà về cách phụ nữ đang bị nhìn nhận trong toàn bộ hệ sinh thái tiêu dùng.

Đã đến lúc các chiến dịch truyền thông và thị trường tiêu dùng cần hướng đến một định nghĩa khác về cái đẹp, nơi mà sự tự tin, sức khỏe tinh thần và sự tự chủ là nền tảng. Thay vì cho ra mắt những sản phẩm vô thưởng vô phạt và tạo ra những sản phẩm thực sự có ích. Quan trọng hơn hết là chấm dứt việc khai thác nỗi bất an của phụ nữ như một công cụ để làm giàu. Nếu muốn giúp phụ nữ đẹp hơn, hãy bắt đầu bằng việc trao cho họ nhiều quyền chọn lựa hơn, thay vì tạo thêm nhiều nỗi sợ mới.

Bên cạnh đó, những người nổi tiếng hay người có sức ảnh hưởng cũng cần cân nhắc kỹ hơn trước khi giới thiệu hay quảng bá các sản phẩm làm đẹp. Sự tin tưởng mà công chúng đặt vào họ không nên bị lợi dụng cho những món hàng vô nghĩa. Việc giới thiệu sản phẩm một cách thiếu hiểu biết hoặc vì lợi nhuận có thể vô tình góp phần duy trì hệ thống tiêu dùng độc hại, tiếp tục khiến phụ nữ nghi ngờ chính mình thay vì yêu thương bản thân. Đã đến lúc, thay vì “truyền cảm hứng” bằng vẻ ngoài hoàn hảo, những người có sức ảnh hưởng nên là người truyền đi thông điệp về hiểu biết, về sự lựa chọn có trách nhiệm và về một định nghĩa cái đẹp không gắn với nỗi sợ. 

Cuối cùng, các tổ chức truyền thông, giáo dục cũng cần bắt đầu đặt trọng tâm vào việc xây dựng nhận thức cho nữ giới từ sớm, về giá trị của cơ thể, của sự đa dạng và tự do khỏi áp lực chuẩn hóa.