Để có thể Quyết toán thuế (QTT) Thu nhập cá nhân (TNCN) bước đầu tiên bạn cần xác định bạn thuộc hình thức quyết toán nào: Ủy quyền cho công ty hay tự Quyết toán thuế? Vì mỗi hình thức sẽ đi kèm với quy trình, hồ sơ và trách nhiệm khác nhau. Vì vậy, trước khi tìm hiểu cách làm cụ thể, bạn nên dành vài phút để xác định đúng trường hợp của mình, việc xác định này đặc biệt quan trọng với những bạn có thêm thu nhập freelance hoặc đã thay đổi công việc trong năm.
Ủy quyền quyết toán thuế
Dành cho người chỉ có một (01) nguồn thu nhập (hoặc thu nhập ngoài không đáng kể).
Hình thức ủy quyền Quyết toán thuế Thu nhập cá nhân (QTT TNCN) cho công ty bạn làm. Thông thường, bạn có thể Ủy quyền QTT TNCN cho công ty khi bạn đáp ứng được các điều kiện sau:
1. Nhân viên chỉ có một (01) nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công trong năm 2025 tại công ty, có ký hợp đồng lao động (HĐLĐ) từ ba (03) tháng trở lên và thực tế đang làm việc ở tại thời điểm ủy quyền quyết toán.
2. Nhân viên có thu nhập từ tiền lương, tiền công với HĐLĐ từ ba (03) tháng trở lên và có thu nhập vãng lai ở các nơi khác bình quân tháng trong năm không quá 10 (mười) triệu đồng, đã được đơn vị trả thu nhập khấu trừ thuế tại nguồn theo tỷ lệ 10%.
3. Nếu nhân viên có thu nhập như đã đề cập ở mục 2 và không có nhu cầu quyết toán cho phần thu nhập này thì có thể ủy quyền cho công ty quyết toán thuế thay nhưng chỉ trên phần tiền lương, tiền công chi trả bởi công ty trong năm 2025.
4. Đối với các nhân viên đáp ứng các điều kiện trên, công ty sẽ thực hiện quyết toán thay thuế TNCN năm 2025 sau khi nhân viên nộp cho Công ty “Giấy ủy quyền quyết toán thuế TNCN 2025” theo mẫu số 08/UQ-QTT-TNCN.

Tóm lại, bạn sẽ đủ điều kiện Ủy quyền Quyết toán thuế Thu nhập cá nhân khi nào?
- Người chỉ có một (01) nguồn thu nhập từ công ty trong năm.
- Hoặc có thêm thu nhập ngoài (freelance) nhưng bình quân ≤ 10 triệu/tháng và đã bị khấu trừ 10% tại nguồn.
- Có HĐLĐ từ 3 tháng trở lên và vẫn đang làm việc tại công ty tại thời điểm công ty quyết toán.
Tự quyết toán thuế
Dành cho người có nhiều nguồn thu nhập hoặc không còn làm tại công ty.
Căn cứ điểm d khoản 6 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, điểm a khoản 2 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, cá nhân thuộc một trong các trường hợp sau phải tự quyết toán thuế TNCN:
- Cá nhân đảm bảo điều kiện được ủy quyền nhưng đã được tổ chức trả thu nhập cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN thì không ủy quyền quyết toán thuế cho tổ chức trả thu nhập (trừ trường hợp tổ chức trả thu nhập đã thu hồi và hủy chứng từ khấu trừ thuế đã cấp cho cá nhân).
- Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công ký hợp đồng lao động từ ba (03) tháng trở lên tại một đơn vị nhưng vào thời điểm ủy quyền quyết toán thuế không làm việc tại tổ chức đó.
- Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công ký hợp đồng lao động từ ba (03) tháng trở lên tại một đơn vị, đồng thời có thu nhập vãng lai chưa khấu trừ thuế hoặc khấu trừ thuế chưa đủ (bao gồm trường hợp chưa đến mức khấu trừ và đã đến mức khấu trừ nhưng không khấu trừ).
- Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công ký hợp đồng lao động từ ba (03) tháng trở lên tại nhiều nơi.
- Cá nhân chỉ có thu nhập vãng lai đã khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% (kể cả trường hợp có thu nhập vãng lai duy nhất tại một nơi).
- Cá nhân chưa đăng ký mã số thuế.
- Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công đồng thời thuộc diện xét giảm thuế do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo thì không ủy quyền quyết toán thuế mà cá nhân tự khai quyết toán thuế kèm theo hồ sơ xét giảm thuế theo khoản 1 Điều 46 Thông tư số 156/2013/TT-BTC.
- Cá nhân có số thuế phải nộp thêm/nộp thừa đề nghị hoàn/bù trừ vào kỳ khai thuế tiếp theo, trừ những trường hợp quy định tại tiết d.3 điểm d khoản 6 Điều 8 Nghị định 126/2020.
- Cá nhân có mặt tại Việt Nam tính trong năm dương lịch đầu tiên dưới 183 ngày, nhưng tính trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam là từ 183 ngày trở lên.
- Người nước ngoài kết thúc hợp đồng làm việc tại Việt Nam khai quyết toán thuế với cơ quan thuế trước khi xuất cảnh. Nếu thuộc các trường hợp nêu trên, cá nhân phải trực tiếp quyết toán thuế TNCN với cơ quan thuế mà không được ủy quyền cho cá nhân, tổ chức chi trả thu nhập quyết toán thay.

Tóm lại, khi nào bạn cần tự Quyết toán thuế Thu nhập cá nhân?
- Có từ hai (02) nguồn thu nhập trở lên.
- Có thu nhập vãng lai nhưng chưa bị khấu trừ thuế hoặc khấu trừ chưa đủ.
- Không còn làm việc tại công ty tại thời điểm quyết toán.
- Đã được cấp chứng từ khấu trừ thuế và không thực hiện ủy quyền.
- Muốn hoàn thuế hoặc có số thuế cần nộp thêm.
Nếu trong năm bạn có hơn 1 nguồn thu nhập (ví dụ vừa làm công ty vừa có dự án freelance bên ngoài), đặc biệt khi thu nhập ngoài trên 10 triệu/tháng, thì gần như bạn sẽ phải tự quyết toán thuế TNCN.
Phần “hình thức quyết toán” nhìn qua có thể hơi nhiều điều kiện, nhưng thực chất chỉ xoay quanh một câu hỏi: bạn có bao nhiêu nguồn thu nhập và tình trạng làm việc của bạn tại thời điểm quyết toán là gì? Chỉ cần xác định đúng điều này, bạn đã biết mình nên ủy quyền hay tự làm và đó là bước quan trọng nhất trước khi đi vào các thao tác cụ thể.




Leave a comment